Bu yaxınlarda Çinin Tayvana qarşı hərəkətinin Yaponiyanın hərbi reaksiyasına səbəb ola biləcəyinə dair şərhi ilə Çinin qəzəbinə səbəb olan Yaponiyanın Baş naziri Sanae Takaiçi, çərşənbə axşamı Çin lideri ilə danışdıqdan dərhal sonra ABŞ Prezidenti Donald Trampdan zəng aldığını deyib.
Cagdas.az xəbər verir ki, sərt mühafizəkar Takaiçi, Trampın Çin lideri Si Cinpin ilə telefon danışığından sonra çərşənbə axşamı etdiyi zəngdə onunla dostluğunu ifadə etdiyini söyləyib.
Takaiçi Tokioda baş nazirin ofisində jurnalistlərə verdiyi qısa açıqlamada bildirib ki, “Prezident Tramp mənə dedi ki, o və mən son dərəcə yaxşı dostuq və istənilən vaxt ona zəng edə bilərəm”. Lakin Takaiçi onun Tayvanla bağlı məsələni müzakirə edib-etmədikləri barədə heç nə deməyib.
Ağ Ev çərşənbə axşamı telefon danışığını təsdiqləyib, lakin heç bir təfərrüat verməyib.
Yaponiyanın ilk qadın baş naziri vəzifəsində cəmi bir neçə həftə işlədikdən sonra Takaiçi, Çinin özünüidarə edən ada olan Tayvanın nəzarətini ələ keçirməyə çalışacağı təqdirdə Yaponiyanın hərbi yolla cavab verə biləcəyini təklif edərək Çini qəzəbləndirdi. Pekin, Tayvanın onun hakimiyyəti altına keçməli olduğunu bildirib.
Bu ayın əvvəli edilən açıqlama Yaponiyanın uzun müddətdir davam edən strateji qeyri-müəyyənlik siyasətini pozub. Takaiçi bildirib ki, Çinin Tayvana hücumu Yaponiya üçün güc tətbiqini tələb edən “sağ qalma təhlükəsi yarada biləcək bir vəziyyət” yarada bilər.
Çin qəzəblə qarşılıq verərək Yaponiyaya iqtisadi təzyiq göstərib. Bazar günü Çinin xarici işlər naziri Vanq Yi Takaiçinin “qırmızı xətti keçdiyini” ifadə edib. O, Çinin Yaponiyanın hərəkətlərinə “qətiyyətlə cavab verəcəyini” və bütün ölkələrin “Yapon militarizminin yenidən canlanmasının qarşısını almaq” məsuliyyəti daşıdığını deyib.
Takaiçi deyib ki, Tramp ona Çinin Xi ilə gecəlik telefon danışığı və ABŞ-Çin münasibətlərinin hazırkı vəziyyəti barədə məlumat verib. O, Trampla Yaponiya-ABŞ müttəfiqliyinin gücləndirilməsini və “Hind-Sakit okean regionunun üzləşdiyi inkişaf və çətinlikləri” də müzakirə etdiyini söylədi.
“Biz Yaponiya və ABŞ arasında sıx koordinasiyanı təsdiqlədik” deyib.
Bununla belə, O, diplomatik protokola istinad edərək, Trampla danışıqlarının başqa təfərrüatlarını verməkdən imtina edib.
Yaponiya Çinlə gərginliyi azaltmağa çalışsa da, Pekin bunun qarşılığında heç bir addım atmayıb, rəsmi görüşləri və şəxsi mübadilələri ləğv edərək vətəndaşlarına Yaponiyaya səyahət etməməyi tövsiyə edib.
Yaponiya Çinin Takaiçidən şərhini geri götürməsi tələbini qəbul etməyib və Tayvan boğazı məsələsinin sülh yolu ilə həllinə dəstəyinin dəyişməz qaldığını təkrarlayıb.
ABŞ muxtariyyət statusunda olan adanın suverenliyində heç bir tərəf tutmayıb, lakin Tayvanı ələ keçirmək üçün güc tətbiqinə qarşıdır. Tramp Tayvan boğazında müharibə olacağı təqdirdə ABŞ qoşunlarının göndərilib-göndərilməyəcəyi ilə bağlı strateji qeyri-müəyyənliyi qoruyub.
Tramp Tayvanla bağlı açıq heç nə deməib, Çin bəyanatında isə Trampın Si-yə ABŞ-ın “Tayvan məsələsinin Çin üçün nə qədər vacib olduğunu anladığını” dediyi bildirilir.
Şərqi Asiya qonşuları arasında mübahisə beynəlxalq arenaya sıçrayıb, çünki Çin Yaponiya ilə mübahisəni Birləşmiş Millətlər Təşkilatına daşıyıb, hər iki tərəf bir-birinin ittihamlarını “səhv” adlandırıb.
