Aydındır ki, dollar hazırda dünyada əsas yığım və ehtiyat vasitəsi olaraq qalır. İnvestorların, mərkəzi bankların və dövlət fondlarının dollarla ifadə olunan iri həcmli aktivləri mövcuddur. Bu mövqenin arxasında indiyədək ABŞ dollarının güclü iqtisadi baza ilə dəstəklənməsi dayanıb. Müxtəlif dövrlərdə dünya iqtisadiyyatının təxminən dörddə birinin ABŞ iqtisadiyyatı üzərində cəmləşməsi, güclər bölgüsünə əsaslanan institusional sistem, şəffaf hesabatlılıq, rasional qərar qəbuletmə və meritokratiya prinsipləri dolların qlobal valyuta statusunu möhkəmləndirib. Məhz bu dəyərlərə yönələn istənilən hücum dollarla investisiya etmiş tərəfləri ciddi şəkildə narahat edir, çünki qeyd olunan amillər dolların beynəlxalq valyuta və əsas yığım vasitəsi kimi mövqeyini dəstəkləyən əsas sütunlardır.
Cagdas.az-ın xəbərinə görə, Referans Media-nın mövzu ilə bağlı müraciətini şərh edən iqtisadçı Rəşad Həsənov bildirir ki, hazırkı ABŞ administrasiyasının həyata keçirdiyi heterodoks iqtisadi siyasətlər, sərt və proqnozlaşdırılması çətin olan rüsum qərarları, eləcə də müstəqil institutlara, xüsusilə Federal Ehtiyat Sisteminə (FED) mümkün müdaxilələr iqtisadi riskləri artırır. Onun sözlərinə görə, FED-in müstəqilliyinin zədələnməsi ehtimalı proqnozlaşdırma mühitini pisləşdirir və bazarlarda qeyri-müəyyənliyi dərinləşdirir. ABŞ hökumətinin ucuz dollar siyasətində maraqlı olması, eyni zamanda mərkəzi bankın administrativ təsir altına düşməsi ehtimalı investorlar tərəfindən diqqətlə izlənilir. Bu cür təcrübələrin bir çox ölkələrdə uğursuz nəticələr doğurduğunu xatırladan iqtisadçı, Türkiyə nümunəsinin region üçün açıq dərs olduğunu vurğulayır.
Rəşad Həsənovun fikrincə, dolları əvəz edə biləcək alternativ valyutalar hələlik etibar və reputasiya baxımından kifayət qədər güclü deyil və bu da qlobal miqyasda əlavə risklər yaradır. Eyni zamanda FED-in monetar siyasətində mümkün səhvlər ABŞ-da staqnasiya və ya resessiya meyllərini gücləndirə, nəticə etibarilə isə qlobal iqtisadi böhrana yol aça bilər. Məhz bu səbəbdən ABŞ hökuməti ilə Federal Ehtiyat Sistemi arasında müşahidə olunan gərginlik dünya üzrə investorlar, institutlar və qərarvericilər tərəfindən xüsusi diqqətlə izlənilir.
Gülnaz Abdullazadə
