Yaş artdıqca insanlar başqalarının problemlərinə fərqli reaksiya verirlər: bəziləri daha açıq olur və kömək etməyə meyllənir, digərləri isə daha sərt və uzaq davranır. Mütəxəssislərin fikrincə, bu fərq insanın həyat boyu yaşadığı itkiləri necə şərh etməsi ilə bağlıdır.
Cagdas.az xəbər verir ki, Stenford Universitetinin uzunmüddətli tədqiqatı göstərir ki, yaşlı insanlar ümumilikdə başqalarına yardım etməyə daha çox meyllidirlər. Lakin digər araşdırmalar əks tendensiyanı da qeydə alır: bəzi insanlar yaşlandıqca daha qapalı və nəzarətə meylli olurlar. Alimlər hesab edirlər ki, əsas fərq itkilərin miqdarında deyil, onların necə qəbul edilməsindədir.
Alimlərin fikrincə, itkiləri özünü “kiçildən” bir proses kimi qəbul edən insanlar həyatlarını daha sərt şəkildə idarə etməyə çalışır, daha çox nəzarət yaratmağa və itirdiklərini qorumağa meylli olurlar. Əksinə, itkiləri dəyişiklik və yeni imkan kimi qəbul edənlər daha açıq olur və daha səxavətli davranırlar.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, eyni həyat hadisələrini yaşayan iki insan tamamilə fərqli psixoloji nəticələrə gələ bilər. Davranışın əsasını məhz hadisələrin subyektiv izahı müəyyən edir.
Tədqiqatçılar “nəzarət paradoksu”na da diqqət çəkirlər. Hər şeyə nəzarət etməyin qeyri-müəyyənliklə mübarizədə kömək etdiyi düşünülsə də, həddindən artıq nəzarət əks təsir yarada bilər və sosial əlaqələrin zəifləməsinə, həyat keyfiyyətinin aşağı düşməsinə səbəb ola bilər.
Eyni zamanda Sinqapur Milli Universitetinin araşdırmaları göstərir ki, insanlar yaşlandıqca ümumilikdə daha səxavətli olmağa meyllidirlər. Bu, təcrübənin məhdud resurs kimi deyil, bilik və anlayış mənbəyi kimi qəbul edilməsi ilə izah olunur.(lent.az)
