Yod tiroid hormonunun istehsalı üçün vacib bir elementdir. Həm çatışmazlıq, həm də artıqlıq orqanizm üçün ciddi təhlükədir.
Cagdas.az xəbər verir ki, yod daha çox cod, ton balığı və süd, qatıq və pendir kimi süd məhsullarında olur. Yod çatışmazlığının orqanizmə verdiyi zərərlər isə təhlükəlidir.
Yod təbiətdə torpaqda və suda olan və qida ilə əldə etdiyimiz əhəmiyyətli bir elementdir. Tiroid hormonlarının istehsalında iştirak edir. Həm əskiklik, həm də artıqlıq qalxanabənzər vəz xəstəliklərinin inkişafına səbəb olur. Qalxanabənzər vəz boynun ön nahiyəsində, Adəm alması adlanan qığırdaq çıxıntısının altında və nəfəs borusu qarşısında yerləşən, çəkisi təxminən 15-20 qram olan kəpənək şəkilli vəzdir. Tiroid vəzindən ifraz olunan T3 və T4 olaraq da bilinən tiroid hormonları orqanizmin maddələr mübadiləsini tənzimləyir.
Qalxanabənzər vəzi hormonları bədəndəki hər orqan və sistemə təsir edir: Beyin və sinir sisteminin inkişafına töhfə verir, intellektual funksiyaların inkişafı və saxlanmasında rol oynayırlar. Skelet sisteminin inkişafına töhfə verirlər. Ürəyin daralma gücünü və sürətini artırır, oksigen istehlakını tənzimləyirlər. Bədən istiliyinin istehsalı və metabolizmasında, karbohidrat mübadiləsində əlavə rol oynayırlar. Qalxanabənzər vəzi hormonları da qan lipid səviyyələrinə təsir edir, iştahı və bədən çəkisini idarə edir.
İnsan orqanizmi yod istehsal edə bilmir. Ona görə də sağlam qidalanmanın bir parçası olaraq onu müntəzəm olaraq təmin etmək lazımdır.
Yod təbii olaraq dəniz suyunda olur. Həkim məsləhəti ilə qida əlavəsi kimi qəbul edilə bilər. Gündəlik multivitaminlərin tərkibində yod ola bilər. Yod çatışmazlığının qarşısını almağın ən yaxşı yolu tərkibində yod olan qidalardan istifadə etməkdir.
Treska və tuna kimi bəzi balıqlarda olur. O, həmçinin karides, dəniz yosunu və digər dəniz məhsullarında olur. Süd, qatıq və pendir kimi süd məhsulları. Süfrədə yemək bişirərkən və ya duz əlavə edərkən həmişə yodlaşdırılmış duza üstünlük verilməlidir.
Bədəndə yod çatışmazlığını necə aşkar etmək olar?
İlk simptom adətən qalxanabənzər vəzinin böyüməsidir (guatr). Bədən daha çox tiroid hormonu istehsal etməyə çalışdıqca, tiroid tədricən böyüyür.
Boğazda sıxılma hissi.
Yutmaqda çətinlik.
Nəfəs darlığı.
Yod çatışmazlığının əsas əlaməti hipotiroidizmdir. Tiroid bezi kifayət qədər hormon istehsal edə bilmir və maddələr mübadiləsi yavaşlayır.
Sonsuzluq.
Şişmiş dəri.
Boğuqluq.
Zehni qarışıqlıq.
Ləkəli, quru dəri.
Qalın, nazik saçlar. (axsam.az)
