Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh prosesinin inkişafı fonunda iki ölkə arasında ticarət əlaqələrinin də genişlənməsi gözlənilir. Hazırda Azərbaycandan Ermənistana yanacaq məhsullarının ixracı həyata keçirilir. Eyni zamanda azərbaycanlı iş adamları bir müddət əvvəl Ermənistanda olublar. İş adamlarımızın Ermənistanda olduğunu təsdiqləyən Baş nazir Nikol Paşinyan Azərbaycanla elektrik enerjisinin ixracı və idxalı istiqamətində əməkdaşlığın mümkün olduğunu bildirib.
Maraqlıdır ki, yekun sülh sazişindən sonra Ermənistan bazarı Azərbaycanın iş adamları üçün nə qədər cəlbedici olacaq?
Cagdas.az məsələ ilə bağlı Modern.az-a açıqlama verən Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Vüqar Bayramov bildirib ki, Azərbaycanla Ermənistan arasında ticarət əlaqələrinin bərpası artıq reallaşıb:
“Artıq Azərbaycan Ermənistana yanacaq məhsulları ixrac edir. Bütövlükdə Vaşinqtonda bağlanan sülh anlaşmasından sonra Azərbaycan sülh gündəliyinə sadiq qalaraq Ermənistana 117 milyon dollardan çox dəyərdə yanacaq məhsulları ixrac edib. Azərbaycan üzərindən Ermənistana daşınan yüklərlə bağlı bütün məhdudiyyətlər aradan qaldırılıb. Bu da Azərbaycanın sülh gündəliyinə sadiqliyini bir daha göstərir”.
Deputatın sözlərinə görə, ilkin qiymətləndirmələr iki ölkə arasında 38 adda məhsul üzrə idxal-ixrac əməliyyatlarının mümkün olduğunu göstərir:
“Bu, illik 300 milyon dollarlıq ticarət dövriyyəsi deməkdir. Konkret məhsullara gəldikdə isə bura qida, ərzaq və sənaye məhsulları, o cümlədən bir sıra xammal məhsulları daxildir. Azərbaycan və Ermənistanın aqrar sahə üzrə ixtisaslaşdığını nəzərə almaq lazımdır. Eyni zamanda, bəzi sənaye məhsullarına hər iki ölkədə tələb var. Ermənistanda istehsal olunan müəyyən məhsulların Azərbaycana idxalı da mümkündür”.
Vüqar Bayramov qeyd edib ki, ticarət əlaqələrinin bərpası ilə bağlı müzakirələrin yaxın perspektivdə iki ölkə arasındakı ticarətin strukturuna da təsir edəcəyi gözlənilir:
“Yaxın vaxtlarda yalnız yanacaq məhsullarının deyil, digər məhsulların da Ermənistana ixracının, eyni zamanda Ermənistandan Azərbaycana bir sıra sənaye məhsullarının idxalının şahidi ola bilərik”.
İqtisadçı Natiq Cəfərli isə bildirib ki, Azərbaycanla Ermənistan arasında ticarət münasibətləri addım-addım inkişaf edir və bu prosesdə Azərbaycanın üstünlükləri daha çoxdur:
“Ermənistanın enerji daşıyıcılarına olan tələbatının ödənilməsi baxımından Azərbaycan dövlət şirkəti vasitəsilə yanacaq bazarında ciddi oyunçuya çevrilir. İlin əvvəlindən bu yana Ermənistana təxminən 17 milyon dollardan çox ixrac həyata keçirmişik. Ancaq hələlik Ermənistandan mal almırıq”.
Onun sözlərinə görə, Ermənistanda idxalın həyata keçirilməməsinin əsas səbəblərindən biri lazımi infrastrukturun hələ tam formalaşdırılmamasıdır:
“Ermənistan kənd təsərrüfatı məhsulları təklif edir. Bunun üçün iş adamları arasında münasibətlər, müqavilələr və bank köçürmələri olmalıdır. Özəl şirkətlərin burada iştirakına infrastruktur dəstəyi verilməlidir”.
İqtisadçı Azərbaycan üçün Ermənistan bazarının kiçik olmasına baxmayaraq, logistika baxımından maraq doğurduğunu vurğulayıb:
“Azərbaycan üçün Ermənistan bazarı az da olsa, təbii ki, maraq kəsb edir. Kiçik bazar olsa da, logistikanın ucuz olması Azərbaycan üçün əlverişlidir. Ermənistana nə qədər çox iqtisadi təsirimiz olacaqsa, bir o qədər də münasibətlərin normallaşmasına doğru addımlar atılacaq”.
Natiq Cəfərli hesab edir ki, ilkin mərhələdə iki ölkə arasında banklararası münasibətlər formalaşdırılmalı, pul köçürmələri asanlaşdırılmalı və ticarət əməliyyatlarının sığortalanması ilə bağlı məsələlər həllini tapmalıdır:
“Ermənistandan mal alsaq, onun məsuliyyətini kim daşıyacaq? Bu məsələlər həll edilməlidir. Elektrik enerjisi, neft məhsulları və dağ-mədən sənayesi sahələrində əməkdaşlıq daha rahat həyata keçirilə bilər. Burada dövlət şirkətləri daha çox əməkdaşlıq edir. Dövlət şirkətlərinin müqavilə öhdəliklərini yerinə yetirməklə bağlı imkanları daha ciddidir”.
