İstehsalatda baş verən bədbəxt hadisələr və ya peşə fəaliyyəti ilə bağlı yaranan xəstəliklər işçilərin fiziki sağlamlığı ilə yanaşı, onların maddi rifahına da bilavasitə təsir göstərir. Belə hallarda işçinin əmək qabiliyyətinin müvəqqəti və ya kəskin şəkildə zəifləməsi onun əvvəlki iş öhdəliklərini icra etməsini qeyri-mümkün edə bilər.
Qanunvericilik bu cür həssas vəziyyətə düşən vətəndaşların sosial müdafiəsini təmin etmək məqsədilə xüsusi zəmanətlər müəyyən edib.
Əmək Məcəlləsinin 243-cü maddəsinə əsasən, əmək xəsarəti və ya peşə xəstəliyi səbəbindən daha az ödənişli işə keçirilmək məcburiyyətində qalan işçilərin gəlir səviyyəsinin düşməsinin qarşısını alan hüquqi mexanizm mövcuddur.
Bu ödəniş üçün qanunvericilikdə hər hansı sabit məbləğ və ya mütləq faiz dərəcəsi nəzərdə tutulmayıb. Müavinət faktiki əməkhaqqı fərqi əsasında fərdi şəkildə hesablanır. Prinsipə əsasən, işçinin xəsarət almazdan və ya peşə xəstəliyinə tutulmazdan əvvəlki son 12 təqvim ayı üzrə hesablanmış orta aylıq qazancı əsas götürülür. Tibbi rəyə əsasən daha yüngül və ya aşağı maaşlı işə keçirilən şəxsin yeni işdəki faktiki əməkhaqqı əvvəlki orta əməkhaqqından az olduqda, aradakı fərq işəgötürən tərəfindən hər ay tam şəkildə kompensasiya edilir.
Bu ödəniş işçinin sağlamlığı tam bərpa olunanadək və ya Tibbi-Sosial Ekspertiza Komissiyası (TSEK) tərəfindən ona müvafiq qaydada əlillik dərəcəsi (və ya peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi faizi) təyin edilənədək davam edir. Beləliklə, dövlət işçinin sağlamlıq imkanlarının məhdudlaşdığı keçid dövründə onun əvvəlki orta əməkhaqqı səviyyəsini qoruyub saxlamasını və maddi baxımdan çətinliklə üzləşməməsini təmin edir. İşəgötürən üçün bu öhdəlik həm hüquqi məsuliyyət, həm də istehsalat zədələri zamanı işçinin sosial təminatına cavabdehlik daşımasının bariz göstəricisidir./yenisabah/
