Son günlər Azərbaycanda ard-arda qeydə alınan kütləvi qida zəhərlənmələri narahatlıq doğurur. Bu dəfə Şəmkir rayonunun Keçili kəndində yerləşən “Narın Qala” restoranında zəhərlənmə hadisəsi baş verib. Hadisə nəticəsində 11 nəfər xəstəxanaya yerləşdirilib. İlkin məlumata görə, onlar salatdan zəhərləniblər.
Bundan əvvəl Samuxda halvadan zəhərlənmə, eləcə də Gəncədə ardıcıl analoji hallar qeydə alınmışdı. Yay mövsümündə havaların kəskin istiləşməsi fonunda bu cür hadisələrin sayının artması qida təhlükəsizliyi ilə bağlı sualları yenidən gündəmə gətirib.
Çağdaş.Az-ın məlumatına görə, Globalinfo.az-a danışan qida təhlükəsizliyi üzrə mütəxəssis Ağa Salamov bildirib ki, qida zəhərlənmələrinin əsas səbəblərindən biri məhsulların qida zənciri boyunca düzgün saxlanılmaması və qida təhlükəsizliyi qaydalarının kobud şəkildə pozulmasıdır.
Onun sözlərinə görə, bu hallar daha çox ictimai iaşə obyektlərində – restoranlarda, kafelərdə, toy və yas mərasimlərinin keçirildiyi məkanlarda, həmçinin ev şəraitində yol verilən yanlışlıqlar nəticəsində baş verir:
“Xüsusilə ət, toyuq, balıq, süd və süd məhsulları, yumurta, mayonez və bu məhsullardan hazırlanan yeməklər yüksək riskli qidalar hesab olunur. Bu məhsullar otaq temperaturunda uzun müddət saxlanıldıqda bakteriyaların sürətlə çoxalması üçün əlverişli mühit yaranır və nəticədə qida zəhərlənməsi riski artır. Buna görə də həm soyuq, həm də isti qida zəncirinin qorunması vacibdir. Məhsullar qəbul edildiyi andan etibarən düzgün temperatur rejimində daşınmalı, saxlanılmalı, emal olunmalı, bişirilməli, soyudulmalı və istehlakçıya təqdim edilənədək qida təhlükəsizliyi tələblərinə ciddi əməl edilməlidir”.
Mütəxəssis bildirib ki, praktikada bu qaydalar tez-tez pozulur:
“Məsələn, salatlar əvvəlcədən hazırlanaraq saatlarla otaq temperaturunda saxlanılır. Halbuki onların tərkibində mayonez, yumurta, bişmiş kartof, toyuq və digər yüksək riskli məhsullar olur. İsti havada bu cür qidaların uzun müddət açıq şəraitdə qalması mikroorqanizmlərin sürətlə çoxalmasına və zəhərlənmələrə səbəb olur. Belə hallarda məsuliyyət ilk növbədə sahibkarların üzərinə düşür. Çünki bir çox müəssisələr xərclərə qənaət etmək məqsədilə peşəkar qida texnoloqları və qida təhlükəsizliyi üzrə mütəxəssisləri işə cəlb etmirlər. Halbuki müəssisələrdə HACCP prinsipləri tətbiq olunmalı, işçilər mütəmadi olaraq qida təhlükəsizliyi üzrə təlimlər keçməli və bu sahədə kifayət qədər bilik əldə etməlidirlər”.
Ağa Salamov əlavə edib ki, digər mühüm problem aşpazların peşə hazırlığı ilə bağlıdır:
“Bir çox hallarda işə qəbul zamanı yalnız sağlamlıq haqqında arayış tələb olunur. Lakin aşpazın peşə təhsili, diplomu və ya qida təhlükəsizliyi sahəsində sertifikatının olub-olmaması yoxlanılmır. Əsas meyar onun yeməyi dadlı hazırlaması hesab edilir. Halbuki peşəkar aşpaz yalnız dadlı yemək bişirməyi deyil, eyni zamanda qida təhlükəsizliyi qaydalarını dərindən bilməli və onlara ciddi əməl etməlidir. Məhz bu sahədəki boşluqlar qida zəhərlənmələrinin əsas səbəblərindən biridir”.
