Çinli alimlər Alzheimer xəstəliyinin ən erkən əlamətlərindən birinin qoxu hissinin azalması olduğunu bildirirlər.
Cagdas.az xəbər verir ki, tədqiqat qoxu tanıma problemlərinin qoxuları emal etmək və əlaqəli xatirələri saxlamaqdan məsul olan beynin iki sahəsi arasında siqnal ötürülməsinin pozulması ilə əlaqəli olduğunu müəyyən edib.
Məlumdur ki, bir çox xəstədə nəzərəçarpacaq yaddaş və düşüncə problemləri yaranmazdan bir neçə il əvvəl qoxu qavrayışında pozğunluqlar müşahidə olunmağa başlayır. Buna görə də, elm adamları uzun müddətdir ki, bu simptomun əsasını təşkil edən beyin dəyişikliklərini anlamağa çalışırlar.
Tədqiqat qrupu, tez-tez Alzheimer xəstəliyindən əvvəl baş verən yüngül koqnitiv pozğunluğu (MCI) olan insanlardan alınan funksional maqnit rezonans görüntüləmə (fMRI) məlumatlarını təhlil edib. Məlum olub ki, xəstəliyin erkən mərhələlərində belə, qoxuları emal etməkdə və onlar haqqında xatirələr yaratmaqda iştirak edən iki beyin bölgəsi arasındakı əlaqə zəifləyir.
Bu hipotezi yoxlamaq üçün alimlər genetik modifikasiya olunmuş Alzheimer xəstəliyinə tutulmuş siçanlar üzərində təcrübələr aparıblar. Tədqiqat nəticəsində məlum olub ki, beynin müvafiq nahiyələrində sinir hüceyrələrinin funksiyası və onlar arasında siqnal ötürülməsi pozulur və bu da heyvanların qoxuları xatırlamasını çətinləşdirir.
Tədqiqatçılar daha sonra neyron fəaliyyətini idarə etmək üçün işıqdan istifadə edən optogenetika metodundan istifadə edərək bu əlaqəni bərpa etməyə çalışıblar. Müvafiq sinir hüceyrələrini stimullaşdırdıqdan sonra siçanlar qoxuları yenidən xatırlaya biliblər və yaddaşın zəifləməsi yavaşlayıb.
Müəyyən edilmiş dəyişikliklər Alzheimer xəstəliyinin erkən diaqnozu üçün yeni bir biomarkerə çevrilə bilər. Qoxu pozğunluqları tez-tez digər simptomlardan əvvəl ortaya çıxdığı üçün müvafiq beyin dövrələrinin funksiyasının izlənməsi xəstəliyi klinikayaqədərki mərhələdə aşkar etməyə kömək edə bilər.
Alimlər vurğulayırlar ki, nəticələr indiyə qədər yalnız heyvan modellərində əldə edilib. Onların insanlara tətbiqinin təsdiqlənməsi üçün əlavə tədqiqatlar və aşkar edilmiş neyron şəbəkələrinə təsir göstərmək üçün təhlükəsiz, qeyri-invaziv metodların hazırlanması tələb olunur.(ölkə.az)
