ABŞ, Böyük Britaniya, Fransa və Almaniya Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyin (AEBA) İdarəetmə Şurasının İran əleyhinə qəbul etdiyi qətnaməni alqışlayıb. Məlumata görə, bu ölkələr İranı nüvə materiallarından istifadə ilə bağlı AEBA-ya məlumat vermədiyinə görə qınayıb və Tehranı qurumla əməkdaşlığa çağırıb.
Bir müddət əvvəl İranın xarici işlər naziri Abbas Araqçı bildirmişdi ki, agentlik Tehran və onun nüvə proqramına qarşı qeyri-konstruktiv qərar qəbul edərsə, İran qəti cavab tədbirləri görəcək.
Çağdaş.az-ın xəbərinə görə, Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Elvin Baxşalızadə deyib ki, regionumuzu “barıt çəlləyinə” çevirən fakrorlardan biri də İranın nüvə proqramı ətrafındakı müəmmadır:
“Xüsusilə 2024-cü ilin yayından bəri bu mövzu ətrafında gərginlik pik həddə çatıb. MAQATE-nin bu ilin yayına olan məlumatına görə, İran artıq 60 faiz zənginləşdirilmiş 165 kiloqram urana malikdir. Bu məlumatdan sonra ABŞ rəsmiləri İranın bir neçə həftə ərzində nüvə silahı istehsal etmək gücünə çata biləcəyini qeyd etdilər. MAQATE rəhbəri isə mətbuata müsahibəsində İranın nüvə silahı əldə edəcəyi təqdirdə, regionun digər ölkələrinin də bundan nümunə götürə biləcəyini və bunun “nüvə silahının yayılmaması rejiminin eroziyasına” səbəb olacağını bildirdi.
AEBA-nın İran əleyhinə qəbul etdiyi qətnaməyə gəldikdə isə bu addımın ciddi təsiredici gücünün olacağı inandırıcı deyil. Bunu qonşu ölkəyə xəbərdarlıq kimi qiymətləndirmək olar. İranın qətnaməyə ilkin cavabı da gecikmədi. “Mehr” agentliyinin məlumatına görə, AEBA-nın qətnaməsinə cavab olaraq İran yeni sentrifuqaları fəaliyyətə buraxıb”.
Politoloq qeyd edib ki, Rusiya ilə son illər dərinləşən hərbi-texniki əməkdaşlığı nəzərə alsaq, nüvə silahı istehsalı mövzusunda rəsmi Moskvanın İrana ciddi dəstəyi tamamilə ağlabatan səslənir:
“Fikrimcə, İran artıq ilk nüvə silahlarını əldə edib və Araqçı “qəti cavab” dedikdə bunun rəsmi şəkildə dünyaya elan olunmasını nəzərdə tutur. Bu isə İrana yeni status, yeni güc verən əhəmiyyətli faktor kimi qiymətləndirilə bilər”.
Safura Bənnayeva
