ABŞ Prezidenti Donald Tramp və İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun İranla bağlı gizli planı sızdırılıb.
Cagdas.Az-ın verdiyi məlumata görə, Beynəlxalq mətbuata danışan ABŞ rəsmiləri bildiriblər ki, 11 fevral tarixində keçirilən kritik görüş zamanı iki lider, İran üzərində təzyiqi artırmaq üçün xüsusilə Çin ilə neft satışlarını hədəf almaqda razılığa gəliblər.
Rəsmilərin sözlərinə görə, İranın neft ixracının 80%-dən çoxu Çin bazarına satılır. Əgər Çin, İran neftini almağı azaldarsa, bu, ölkəyə iqtisadi təzyiqi əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq. ABŞ rəsmiləri həmçinin bildiriblər ki, bu maksimum təzyiq kampaniyası, İranla nüvə danışıqlarının uğursuz olması halında, Orta-şərqdə davam edən hərbi hazırlıqlarla paralel həyata keçiriləcək.
Görüşdəki fikir ayrılıqları
Rəsmilər qeyd ediblər ki, Tramp və Netanyahu görüşdə İranın nüvə silahı əldə edə bilməməsi məqsədində razılaşıblar, lakin bu məqsədə necə çatmaq məsələsində fikir ayrılığı olub. Netanyahu Trampı İranla yaxşı bir razılaşma imzalanmasının mümkün olmayacağına inandırmağa çalışıb, Tramp isə bu şansın olduğunu düşünürdü.
ABŞ rəsmilərinin sözlərinə görə, Tramp görüş zamanı Netanyahuya “Mümkün olub-olmadığını görəcəyik, bir sınayaq” deyib. Tramp həmçinin Orta-şərq üzrə xüsusi nümayəndə Steve Uitkoff və kürəkəni Jared Kuşnerdən İranla razılaşma ehtimalını soruşub. Uitkoff və Kuşner ona İranla yaxşı razılaşma əldə etməyin çətin olduğunu, lakin indiyə qədər “İranlıların doğru şeylər dediyini” bildiriblər.
Netanyahu – Tramp görüşünün fonu
İsrail Baş naziri Netanyahu 11 fevralda Beynəlxalq görüşdə İranla nüvə danışıqları, Qəzza və bölgədəki inkişaflar barədə Trampla müzakirələr aparıb. Netanyahu görüşünü bir həftə irəli çəkərək, Omanda ABŞ – İran danışıqlarının ikinci raundundan əvvəl Vaşinqtona səfər edib. İsrail mediası yazıb ki, Netanyahu səfərini erkən etməklə ABŞ ilə İran arasındakı danışıqların gedişinə təsir göstərmək və Trampı İranla güzəştləri məhdudlaşdırmağa inandırmaq istəyib.
İran – ABŞ danışıqları
İran və ABŞ arasında, 2025-ci ilin iyun ayında İsrail və ABŞ-ın İran üzərinə mümkün əməliyyatlarından sonra dayanan nüvə danışıqları, 6 fevralda Omanda bərpa olunub. Danışıqlar, Tehran və Vaşinqton arasında gərginliyin yenidən artdığı və ABŞ-ın bölgədə hərbi yığınağı artırdığı dövrdə baş tutub. Danışıqların növbəti turu 17 fevralda Cenevrədə planlaşdırılır.
