Türkiyənin İğdır vilayətinin Karakoyunlu rayonunda yerləşən “Karakoyunlu Koçbaşlı Açıq Hava Muzeyi” bölgənin qədim tarixini və Qaraqoyunlular dövründən günümüzə qədər gəlib çatan mədəni irsi nümayiş etdirən mühüm məkanlardan biridir.
Çağdaş.az xəbər verir ki, Karakoyunlu rayonunda yerləşən muzeydə əsasən qoç başı formasında hazırlanmış məzar daşları qorunur və nümayiş etdirilir. Türkiyənin Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin məlumatına görə, bu daşlar İğdır düzündəki qədim qəbiristanlıqlardan aşkar edilib və Qaraqoyunlular dövrünün izlərini daşıyır.
Qaraqoyunluların izlərini daşıyan daşlar
Qoçbaşlı məzar daşları yalnız dəfn ənənəsinin nümunəsi deyil, eyni zamanda bölgənin tarixi və sosial-mədəni həyatını əks etdirən simvollardan hesab olunur.
Mənbələrdə qeyd edilir ki, bu tip məzar daşları Qaraqoyunlular tərəfindən xüsusilə igid və qəhrəman hesab edilən şəxslərin, eləcə də gənc yaşda vəfat edən insanların məzarları üzərində istifadə olunurdu. Ənənənin Orta Asiya türk mədəniyyəti ilə əlaqəli olduğu bildirilir. Qaraqoyunluların köçəri həyat tərzi və heyvandarlıqla bağlı iqtisadi quruluşu da qoç fiqurunun simvolik əhəmiyyətini izah edən amillər sırasında göstərilir. 
Daşların hazırlanmasında Ağrı dağından əldə edilən qara bazaltdan istifadə edildiyi bildirilir. Tarixi məzar daşlarının yalnız bir hissəsi günümüzə qədər gəlib çatıb və qoruma altına alınıb.
İğdırın mədəni turizm xəritəsində xüsusi yer
Karakoyunlu Koçbaşlı Açıq Hava Muzeyi İğdır şəhərindən təxminən 15 kilometr şimal-şərqdə, Karakoyunlu rayonunda yerləşir. Türkiyə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin Kültür Portalında məkan mədəni turizm obyektləri sırasında təqdim olunur.
Rayonun tarixi irsi bununla məhdudlaşmır. İğdırın rəsmi turizm məlumatlarında Karakoyunlu qalası, qədim yaşayış və nekropol sahələri kimi müxtəlif arxeoloji və tarixi məkanların da mövcud olduğu bildirilir.
Muzeydən daha böyük məna
Karakoyunlu Açıq Hava Muzeyinin əsas xüsusiyyətlərindən biri eksponatların qapalı sərgi salonlarında deyil, açıq məkanda nümayiş etdirilməsidir. Bu xüsusiyyət ziyarətçiyə daş abidələri yalnız muzey eksponatı kimi deyil, bölgənin tarixi coğrafiyası ilə birlikdə görmək imkanı yaradır.
Bu baxımdan muzey Qaraqoyunluların adı ilə bağlı olan rayonun tarixi kimliyinin tanıdılması baxımından da əhəmiyyət daşıyır.
Hazırda Karakoyunlu rayonunda yerləşən məkan yerli və xarici ziyarətçilər üçün turistik obyekt kimi təqdim olunur. Muzeyə dair yerli biznes məlumatlarında da onun “Karakoyunlu Açık Hava Müzesi” adı ilə fəaliyyət göstərdiyi və turistik məkan kimi qeydiyyatda olduğu görünür.
Tarixin daşlara həkk olunmuş yaddaşı
“Karakoyunlu Koçbaşlı Açıq Hava Muzeyi”ndə nümayiş etdirilən hər bir daş bölgənin keçmişindən müəyyən izlər daşıyır. Qoç fiqurları isə türk dünyasının müxtəlif bölgələrində rast gəlinən qədim simvolik təsvirlərlə birlikdə qiymətləndirilir.
Bu səbəbdən Karakoyunludakı açıq hava muzeyi yalnız İğdırın deyil, daha geniş mənada bölgənin türk-islam mədəni irsinin öyrənilməsi və gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından diqqət çəkən məkanlardan biri hesab oluna bilər.
Karakoyunlunun daşları bu gün də keçmişdən xəbər verir – səssiz, lakin özünəməxsus tarixi dillə.
