Ürək xəstəlikləri çox vaxt qəfil yaranmır. Mütəxəssislərin fikrincə, risk illər ərzində təkrarlanan kiçik gündəlik vərdişlər nəticəsində yavaş-yavaş artır. Kardioloqlar bildiriblər ki, yuxu rejimi, qidalanma, hərəkətlilik, stress və sosial həyat ürək sağlamlığına dərmanlar qədər ciddi təsir göstərə bilər.
Çağdaş.Az xəbər verir ki, “Harley Street”də çalışan kardioloq Covanni Kampanile orta yaş dövründə ürəyi səssiz şəkildə yoran əsas səhvləri açıqlayıb.
1. Qeyri-müntəzəm yuxu rejimi
Kardioloqa görə, hər gecə fərqli saatda yatmaq ürək üçün risk yaradan əsas amillərdəndir.
Keyfiyyətsiz və az yuxu stress hormonu olan kortizolu artıra, təzyiqi yüksəldə, bədəndə iltihabi prosesləri gücləndirə və insulin həssaslığını azalda bilər. Bu faktorlar zamanla ürək-damar xəstəlikləri riskini artırır. Mütəxəssis yataq otağında telefon saxlamadığını qeyd edib. Çünki telefon ekranından yayılan mavi işıq melatonin hormonunun ifrazını azalda bilər. Gecə xəbərlərə və elektron məktublara baxmaq da sinir sistemini aktiv saxlayaraq yuxuya getməyi çətinləşdirir.
2. Gizli duz istehlakı
Bir çox insan çips və hazır qidaları azaltmaqla duz qəbulunu nəzarətdə saxladığını düşünür. Lakin duz yalnız bu məhsullarda olmur. Hazır şorbalar, hisə verilmiş balıq, çörək, kolbasa məhsulları, souslar və bəzi “sağlam” görünən qablaşdırılmış qidalar da yüksək miqdarda duz ehtiva edə bilər. Artıq duz istifadəsi yüksək təzyiqin əsas səbəblərindən biridir. Yüksək təzyiq isə insult və ürək xəstəlikləri üçün ən böyük dəyişdirilə bilən risk faktorlarından sayılır.
3. Uzun müddət oturaq qalmaq
Kardioloqların vurğuladığı digər səhv isə səhər idman etməyin gün ərzində uzun müddət oturmağı kompensasiya etdiyini düşünməkdir. Uzun müddət fasiləsiz oturmaq yaxşı xolesterinin azalmasına, qan şəkəri balansının pozulmasına və laxtalanma riskinin artmasına səbəb ola bilər. Mütəxəssis masa arxasında işləyən insanlara hər 45 dəqiqədən bir qalxaraq bir neçə dəqiqə hərəkət etməyi tövsiyə edib.
4. “Yağsız” məhsulları daha sağlam hesab etmək
Arıqlamaq istəyən bir çox insan az yağlı məhsulları avtomatik olaraq daha faydalı hesab edir. Amma bu həmişə doğru deyil. Bəzi məhsullarda yağ azaldıldıqda dadı qorumaq üçün şəkər, nişasta, dadlandırıcı və ya duz əlavə olunur. Bu isə qan şəkəri və insulin səviyyəsinə mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssis daha az işlənmiş, təbii və balanslı qidalanmanın daha doğru seçim olduğunu bildirib.
5. Güclü ağız qarqaralarından həddindən artıq istifadə
Ağız sağlamlığı ilə ürək sağlamlığı arasında əlaqə olduğu qeyd olunub. Bəzi ağız bakteriyaları damarların genişlənməsinə kömək edən azot oksidinin yaranmasında rol oynayır. Güclü antibakterial qarqaralar isə faydalı bakteriyaları da azalda bilər. Bu səbəbdən belə vasitələrin davamlı və intensiv istifadəsi ilə bağlı diş həkimi ilə məsləhətləşmək tövsiyə edilir.
6. Gec saatlarda yemək
Gərgin iş rejimi səbəbindən axşam yeməyini gec yemək də ürəyə əlavə yük yarada bilər. Xüsusilə yatmazdan az əvvəl qida qəbul etmək həzm sistemini istirahət vaxtında işləməyə məcbur edir. Bu zaman bədəndə qan dövranı, maddələr mübadiləsi və təzyiq üzərində əlavə gərginlik yarana bilər. Kardioloqlar yatmazdan təxminən üç saat əvvəl yeməyi dayandırmağın gecə ərzində ürəyin daha rahat işləməsinə kömək etdiyini bildiriblər. Mütəxəssislərin fikrincə, orta yaşda yaranan riskləri azaltmaq mümkündür. Yuxunu qaydaya salmaq, duzu azaltmaq, gün ərzində daha çox hərəkət etmək, təbii qidalara üstünlük vermək və gec yemək vərdişindən uzaqlaşmaq ürək sağlamlığı üçün mühüm addımlardır.
Sinə ağrısı, nəfəs darlığı, ürəkdöyünmə, huş itirmə hissi və ya yüksək təzyiq kimi əlamətlər olduqda isə mütləq həkimə müraciət etmək lazımdır./Sfera.az/
