Azərbaycanda qız köçürmək təkcə ailə üçün mənəvi deyil, həm də ciddi maliyyə məsuliyyətidir. Əsrlərdir qorunan cehiz ənənəsi bu gün də yaşadılır, amma zaman keçdikcə cehizin tərkibi xeyli dəyişib. Əvvəllər bir neçə əsas mebel, qab-qacaq və yataq dəstindən ibarət olan cehiz indi demək olar ki, yeni qurulan evin bütün ehtiyaclarını əhatə edir.
Üstəlik, ailələrin qarşısında yalnız “evdə nə lazımdır?” sualı dayanmır. Keyfiyyət, görünüş və sosial gözləntilər də seçimə təsir edir. Nəticədə bir qızın cehizini hazırlamaq üçün aylar, hətta illər əvvəlcədən kənara pul qoyan ailələr var.
Cagdas.az Azərbaycanda qız köçürməyin neçəyə başa gəldiyini hesablayıb.
Ən böyük xərc mebelə gedir
Cehizin əsas hissəsini qonaq və yataq otağı üçün mebel təşkil edir. Orta qiymətlərlə qonaq otağı üçün yumşaq mebel dəsti təxminən 3 000-3 500 manat, yataq və yataq otağı dəsti isə 2 000-2 500 manat civarındadır.
Bunlara məişət texnikası da əlavə olunur. Soyuducu üçün təxminən 1 000-1 500 manat, televizor üçün 800-1 200 manat, paltaryuyan maşın üçün 1000 manat, tozsaran 250-500, qabyuyan maşın üçün isə 200-400 manat tələb olunur.
Beləliklə, yalnız əsas mebel və iri məişət texnikasının qiyməti təxminən 8 250-10 600 manat təşkil edir.
Xırda əşyalar böyük məbləğə çevrilir
Cehizin ən çox gözdən qaçan hissəsi isə məhz xırda əşyalardır. Qazan və tava dəstləri, boşqablar, stəkanlar, çəngəl-bıçaq dəstləri, çay və kofe dəstləri, qrafinlər, saxlama qabları, mətbəx ləvazimatları və digər məhsullar ayrıca götürüldükdə o qədər də böyük xərc kimi görünmür. Lakin hamısını bir yerə topladıqda rəqəm kifayət qədər böyüyür.
Orta səviyyəli qab-qacaq və mətbəx əşyaları üçün 1 500-2 000 manat ayırmaq lazım gəlir. Xüsusilə qonaq üçün ayrıca dəstlərin alınması bu məbləği daha da artırır.
Digər mühüm xərc ev tekstilidir. Pərdələr, xalça və xalçalar, yorğan-döşək, yataq dəstləri, adyallar, dəsmallar, süfrələr və digər tekstil məhsulları üçün təxminən 2 500 – 3 000 manat xərclənə bilər.
Burada bir detal da diqqətdən qaçmır: ailələr çox vaxt bütün cehizi bir dəfəyə almır. Əşyalar aylar ərzində hissə-hissə toplandığı üçün ümumi məbləğin nə qədər böyüdüyü son mərhələdə məlum olur.
Cehizin qiymətini nə artırır?
Məbləğ ailənin maddi imkanından və seçdiyi məhsulların səviyyəsindən ciddi şəkildə asılıdır. Daha münasib qiymətli məhsullarla cehiz hazırlamaq mümkün olduğu kimi, xarici brendlərə üstünlük verildikdə xərc bir neçə dəfə arta bilər.
İmkanlı ailələrdə İtaliya, İspaniya və digər Avropa ölkələrinin istehsalı olan mebel dəstlərinə üstünlük verilməsi adi haldır. Belə seçimlərdə yalnız mebelə 20 min manat və daha çox vəsait xərclənə bilər.
Digər tərəfdən, yeni evin vəziyyəti də mühüm amildir. Mətbəx mebeli, kondisioner, əlavə kiçik məişət texnikası və dekorativ əşyalar da qız evinin üzərinə düşürsə, yekun xərc daha da yüksəlir.
Bəs qız köçürmək üçün təxminən nə qədər pul lazımdır?
Orta qiymətləri nəzərə alsaq, əsas mebel və iri məişət texnikası üçün 8 250-10 600 manat, qab-qacaq və mətbəx əşyaları üçün 1 500-2 000 manat, ev tekstili üçün isə 2 500-3 000 manat tələb olunur.
Bu rəqəmləri topladıqda, yalnız əsas cehiz üçün 12 250-15 600 manat arasında vəsait lazım gəlir. Buraya hələ cehiz sandığı, xırda məişət texnikası, əlavə dekorativ əşyalar və digər ehtiyaclar daxil deyil.
Bu məhsullar da nəzərə alındıqda, qız evinin üzərinə düşən ümumi xərcin 13-17 min manat civarına yüksəlməsi mümkündür. Təbii ki, ailənin seçdiyi məhsulların keyfiyyəti, brendi və sayından asılı olaraq bu rəqəm daha da arta bilər.
Beləliklə, mövcud qiymətlər əsasında Azərbaycanda orta səviyyəli cehiz üçün təxminən 15 min manat büdcə nəzərdə tutmaq olar. Daha münasib məhsullara üstünlük verməklə bu məbləği azaltmaq, bahalı mebel və xarici brendlər seçməklə isə xərci əhəmiyyətli dərəcədə artırmaq mümkündür.
Burada diqqətçəkən məqam odur ki, cehiz xərcləri bir çox ailə üçün birdəfəlik deyil, aylar ərzində formalaşır. Bu səbəbdən ayrı-ayrılıqda böyük görünməyən alışlar yekunda kifayət qədər ciddi məbləğə çevrilir.
Nəticədə, qız köçürmək ənənəsi ailələr üçün sevinc və qürur mənbəyi olsa da, bu prosesin maliyyə tərəfi də kifayət qədər ağırdır. Ən əsası isə cehizin ailənin real imkanlarına uyğun hazırlanması və yeni qurulan ailənin həyatına əlavə maliyyə yükü gətirməməsidir.(metbuat.az)
