Bakının kirayə bazarında sentyabr ayında iki mühüm amil eyni vaxtda təsir göstərəcək. Bir tərəfdən tələbələrin yeni tədris ili ilə əlaqədar paytaxta qayıtması kirayə mənzillərə tələbi artıracaq. Digər tərəfdən, “28 May–Nizami” istiqamətində metro hərəkətinin 10–11 ay müddətinə məhdudlaşdırılması insanların kirayə mənzil seçiminə təsir edəcək.
Tələbə axınının yaratdığı bahalaşma əsasən mövsümi xarakter daşıyır. Hər il sentyabr ayında oxşar vəziyyət yaranır və tələbələrin böyük hissəsi mənzil məsələsini həll etdikdən sonra, xüsusilə oktyabr-noyabr aylarında bazarda müəyyən sakitləşmə başlayır. Hazırkı göstəricilər də kirayə bazarında ümumi vəziyyətin həddindən artıq qızğın olmadığını göstərir. Yeni tikililərdə median kirayə qiyməti 10,6 manat/kvadratmetr civarındadır. Mənzillərin orta hesabla 34 gün ərzində kirayəyə verilməsi və qiymətlərdə 7,4–7,5 faizlik endirim imkanının olması bazarda müəyyən seçim imkanının qaldığını göstərir.
Ancaq sentyabrda tələb artdığı üçün xüsusilə münasib qiymətli mənzillərə təzyiq güclənə bilər. Tələbələrin iki-üç nəfər birləşərək ev kirayələməsi də burada mühüm rol oynayır. Məsələn, 600 manatlıq mənzil bir tələbə üçün baha görünsə də, üç nəfər həmin mənzildə qaldıqda hərəsinə 200 manat düşür. Buna görə tələbələr üçün orta qiymətə olan iki və üçotaqlı mənzillər daha cəlbedici olur.
Metro xəttindəki məhdudiyyət isə bazara bir qədər fərqli təsir göstərəcək. Burada söhbət təkcə qiymət artımından getmir. Əsas dəyişiklik insanların hansı ərazilərə üstünlük verməsində olacaq. Metroya yaxınlıq əvvəllər əsas meyarlardan biri idisə, indi avtobus marşrutlarının sayı, universitetə birbaşa getmək imkanı və nəqliyyat vasitəsini neçə dəfə dəyişmək lazım olduğu da mühüm əhəmiyyət daşıyacaq.
Bu səbəbdən universitetlərə və əsas nəqliyyat xətlərinə rahat çıxışı olan ərazilərdə kirayə mənzillərə tələbin daha da artması mümkündür. Əksinə, nəqliyyat əlaqəsi zəifləyən bəzi ərazilərdə mənzillərin daha uzun müddət boş qalması və qiymət artımının zəif olması mümkündür.
Beləliklə, sentyabr ayında Bakıda orta hesabla 10-15 faizlik kirayə artımı ehtimalını real ssenari kimi qiymətləndirmək olar. Lakin mərkəzə yaxın, metroya və universitetlərə rahat çıxışı olan mənzillərdə artım 15-20 faizə qədər çata bilər. Burada xüsusilə 400-700 manatlıq mənzillərə tələbin daha güclü olması gözlənilir.
Digər tərəfdən, bahalaşma bəzi ərazilərdə tələbin kənara doğru hərəkətinə səbəb ola bilər. Mərkəzdə qiymətlər artdıqca tələbələrin bir hissəsi Binəqədi, Yasamalın daha kənar hissələri, Nizami rayonu və digər münasib qiymətli ərazilərə yönələ bilər. Yəni bazarda əsas dəyişiklik yalnız qiymətlərin qalxması deyil, kirayə tələbinin şəhər üzrə yenidən bölüşdürülməsi olacaq.
Tələbə mövsümü başa çatdıqdan sonra qiymətlərdə müəyyən sabitləşmə gözlənilir. Lakin qiymətlərin tam əvvəlki səviyyəyə qayıtması mütləq deyil. Çünki 10-11 aylıq metro məhdudiyyəti insanların mənzil seçimində nəqliyyat əlçatanlığının rolunu daha da artıracaq. Bu müddət ərzində formalaşan yeni tələbat və qiymət fərqləri bazarda müəyyən qədər qalıcı təsir göstərə bilər.
Yəni sentyabrda Bakının kirayə bazarında əsas məsələ sadəcə qiymətlərin nə qədər artacağı deyil. Daha vacib məsələ tələbələrin və digər kirayəçilərin harada və hansı nəqliyyat imkanlarına malik mənzillərə üstünlük verəcəyidir. Metro məhdudiyyəti ilə tələbə axınının eyni vaxta düşməsi isə bu il kirayə bazarında daha fərqli və əraziyə görə dəyişən qiymət mənzərəsi yaradacaq.
