Azərbaycanda baş verən yol-nəqliyyat qəzalarının ağır nəticələnməsində avtomobil parkının köhnəlməsi və texniki nasazlıqlar əsas rol oynayır. Xüsusilə əyləc sistemi, təkərlərin keyfiyyəti, sükan mexanizmi və təhlükəsizlik kəmərlərinin yararsızlığı toqquşma zamanı həm sürücü, həm də sərnişinlərin həyatı üçün ciddi risklər yaradır. Ölkədə istismar olunan bir çox köhnə nəqliyyat vasitələrində müasir təhlükəsizlik standartlarının və elektron yardımçı sistemlərin olmaması qəza ehtimalını artırmaqla yanaşı, ölüm göstəricilərini də yüksəldir. Mövcud vəziyyət texniki baxış prosesinə nəzarətin gücləndirilməsi və avtomobil parkının yenilənməsi üçün təcili tədbirlərin görülməsini zəruri edir.
Cagdas.az mözu ilə bağlı nəqliyyat eksperti Raqif Raufoğlu Oxu24.com-a açıqlama verib.
Ekspert bildirib ki, ölkədəki avtomobil parkının böyük faizini yaşı 15-dən yuxarı olan nəqliyyat vasitələri təşkil edir:
“Yaşı çox olan, xüsusilə keçmiş SSRİ və Rusiya istehsalı olan (VAZ və s.) avtomobillərin iştirakı ilə baş verən qəzalarda ölüm riski kifayət qədər yüksəkdir. Bu nəqliyyat vasitələrində müasir təhlükəsizlik sistemləri demək olar ki, yoxdur”.
Onun sözlərinə görə, bu tipli köhnə nəqliyyat vasitələrinin böyük hissəsi regionlardadır. Əhalinin yaşayış səviyyəsi və onların minimal nəqliyyat ehtiyacı nəzərə alındıqda, bu sahədə kəskin və sert qadağaların tətbiqi çətinləşir:
“Sürücülərin avtomobillərini yeniləməsi üçün güclü dəstək mexanizmləri yoxdur. Utilizasiya fondu çərçivəsində təklif olunan məbləğ (təxminən 1500 manat) və güzəşt vauçerlərinin şərtləri sürücülər üçün əlverişli olmadığı üçün onlar köhnə maşınlardan imtina etmirlər”.
R.Raufoğlu qeyd edib ki, ölkəyə yararsız, işlənmiş təkərlərin və standartlara cavab verməyən əyləc bəndlərinin gətirilib satılması ciddi problemdir. Dövlət başçısının müvafiq sərəncamında təkər təhlükəsizlik elementi kimi qeyd olunsa da, praktiki nəzarət zəifdir:
“Yeni avtomobillərdə məsafə saxlamaq və qəza riskini xəbərdar etmək üçün elektron monitor və xəbərdarlıq sistemləri mövcuddur. Köhnə avtomobil idarə edən sürücülərdə isə bu anlayış azdır, nəticədə sürətli yollarda kiçik bir manevr və ya əyləcləmə zəncirvari qəzalara gətirib çıxarır”.
Ekspertin vurğulayıb ki, problemlərin aradan qaldırılması üçün bazara daxil olan ehtiyat hissələrinə standartların tətbiqi və kompleks yanaşmanın ortaya qoyulması mütləqdir.
