Azərbaycanda yabanı meyvə və giləmeyvələrin (moruq, cır çiyələk, zoğal, fındıq, qoz, itburnu və s.) yığılması qanunvericiliklə tənzimlənir.
Cagdas.az xəbər verir ki, Meşə Məcəlləsi, “Ətraf mühitin mühafizəsi haqqında” Qanun və İnzibati Xətalar Məcəlləsi çərçivəsində müəyyən edilən tələblər həm şəxsi ehtiyaclar, həm də kommersiya məqsədli tədarük üçün aydın qaydalar ortaya qoyur.
Şəxsi istifadə və ticarət məqsədli yığım fərqi
Vətəndaşların meşə fondu torpaqlarında öz şəxsi istehlakı üçün normaya uyğun olaraq ödənişsiz və icazəsiz yabanı meyvə, giləmeyvə və göbələk yığmaq hüququ var. Lakin bu məhsulların kütləvi şəkildə, satış və ya emal məqsədilə yığılması üçün meşə bileti (icazə sənədi) alınmalı və müəyyən olunmuş resurs haqqı ödənilməlidir. İcazəsiz kütləvi tədarük qanunsuz hesab olunur.
Məhdudiyyətlər və qadağalar
Xüsusi mühafizə olunan ərazilər: Dövlət təbiət qoruqlarında yabanı meyvələrin hər hansı məqsədlə toplanması tam qadağandır. Milli parklarda və yasaqlıqlarda isə buna yalnız xüsusi rejim çərçivəsində və ayrılmış zonallarda icazə verilir.
“Qırmızı Kitab”a düşmüş növlər: Nəsli kəsilməkdə olan və nadir yabanı bitki ilə meyvə növlərinin yığılması qətiyyən yolverilməzdir.
Bitki örtüyünə zərər vurulması: Tədarük zamanı ağac və kolların budaqlarının qırılması, gövdəsinin zədələnməsi, kolların kökündən çıxarılması qadağandır. Məhsul bitkiyə zərər vurulmadan toplanmalıdır.
Məsuliyyət və inzibati tənbeh
Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinə (İXM) əsasən yabanı meyvə və giləmeyvələrin qanunsuz, norma daxilindən kənar və ya qadağan olunmuş zonalarda toplanmasına görə konkret aşağıdakı inzibati cərimələr tətbiq edilir:
1. Normaların pozulması və icazəsiz kütləvi tədarük (Maddə 256.1)
Meşə fondu torpaqlarında yabanı meyvələrin, qoz-fındığın, giləmeyvələrin və göbələklərin müəyyən olunmamış yerlərdə, icazə verilən normalardan artıq və ya vaxtından əvvəl yığılmasına görə:
Fiziki şəxslər üçün: 100 manatdan 150 manatadək;
Vəzifəli şəxslər üçün: 300 manatdan 500 manatadək;
Hüquqi şəxslər üçün: 1 200 manatdan 1 600 manatadək;
2. Xüsusi Mühafizə Olunan Ərazilərdə qanunsuz yığım (Maddə 258)
Dövlət təbiət qoruqlarında, milli parkların qadağan olunmuş zonalarında və yasaqlıqlarda rejim şərtlərini pozaraq yabanı meyvə, giləmeyvə və ya bitki toplanılmasına görə:
Fiziki şəxslər üçün: 500 manatdan 1 000 manatadək;
Vəzifəli şəxslər üçün: 2 000 manatdan 3 000 manatadək;
Hüquqi şəxslər üçün: 5 000 manatdan 7 500 manatadək;
3. “Qırmızı Kitab”a daxil olan növlərin toplanması (Maddə 260)
Nəsli kəsilməkdə olan və nadir yabanı meyvə/bitki növlərinin toplanmasına, məhv edilməsinə və ya zədələnməsinə görə:
Fiziki şəxslər üçün: 500 manatdan 1 000 manatadək;
Vəzifəli şəxslər üçün: 1 500 manatdan 2 500 manatadək;
Hüquqi şəxslər üçün: 5 000 manatdan 7 000 manatadək;
Qeyd: Yığım zamanı kolların kökündən çıxarılması, budaqların qırılması və ya ağaclara zərər vurulması halında inzibati cərimə ilə yanaşı, meşə təsərrüfatına vurulmuş maddi ziyan da ayrıca hesablanaraq təqsirkar şəxsdən tutulur. \\yeni sabah
