Avtomobil sənayesində təhlükəsizlik texnologiyaları sürətlə inkişaf edir və artıq istehsalçılar təkcə mühərrik gücü və dizaynla deyil, həm də insan həyatını qoruyan ağıllı sistemlərlə rəqabət aparırlar. Bu sahədə öncüllərdən biri olan “Toyota” son illərdə inkişaf etdirdiyi “Toyota Safety Sense” təhlükəsizlik paketi ilə diqqət çəkir.
Cagdas.az xəbər verir ki, şirkətin yeni nəsil sistemləri radar, yüksək dəqiqlikli kamera və süni intellekt alqoritmlərinin köməyi ilə qarşıdakı təhlükəni əvvəlcədən müəyyən edə, sürücünü xəbərdar edə, zərurət yaranarsa isə avtomatik əyləcləmə və müəyyən hallarda sükan müdaxiləsi edərək toqquşma riskini azaltmağa çalışır.
“Dynamic Radar Cruise Control” sistemi bəzi modellərdə 40–180 km/saat sürət diapazonunda fəaliyyət göstərir və qarşıdakı avtomobillə təhlükəsiz məsafəni avtomatik qoruyur. Bu isə sistemin hətta yüksək sürətlərdə də işləyə bildiyini göstərir.
“Toyota”nın Pre-Collision System (PCS) texnologiyası avtomobilləri, piyadaları, velosipedçiləri, bəzi yeni versiyalarda isə motosikletləri aşkar edə bilir. Əgər sürücü vaxtında reaksiya verməzsə, sistem əvvəlcə xəbərdarlıq edir, sonra isə avtomatik əyləc tətbiq edərək qəzanın qarşısını almağa və ya onun nəticələrini yüngülləşdirməyə çalışır.
Şirkət xüsusi olaraq vurğulayır ki, bu texnologiyalar sürücünü əvəz etmir. Yolun vəziyyəti, hava şəraiti, sürət və fizika qanunları hələ də həlledici amillər olaraq qalır. Lakin elektron köməkçi sistemlər sürücüyə əlavə saniyələr qazandıraraq ən kritik anda həyati əhəmiyyət daşıyan qərarın qəbuluna kömək edə bilir. “Toyota”nın təhlükəsizlik sistemləri müstəqil sınaqlarda da yüksək nəticələr göstərib.
“Euro NCAP” qiymətləndirmələrində şirkətin avtomatik fövqəladə əyləc sistemləri ən uğurlu aktiv təhlükəsizlik texnologiyaları sırasında yer alır. Elmi araşdırmalar isə göstərir ki, avtomatik fövqəladə əyləc sistemləri arxadan baş verən toqquşmaların sayını təxminən 43 faiz, xəsarətlə nəticələnən belə qəzaları isə 45 faiz azalda bilir. “Toyota”nın süni intellekt dəstəyi ilə işləyən bu təhlükəsizlik texnologiyası tək bir modelə deyil, şirkətin “Corolla Hybrid”, “Corolla Cross Hybrid”, “C-HR Hybrid”, “Camry Hybrid” və “RAV4 Hybrid” kimi yeni nəsil avtomobillərində tətbiq olunan “Toyota Safety Sense” paketinə daxildir. Azərbaycanda bu sistemlə təchiz edilmiş modellərin qiyməti təxminən 39 min manatdan başlayaraq 77 min manatadək dəyişir. Bakıda ən əlçatan model “Yaris Cross Hybrid” 39 min 400 manatdır. Ən populyar sedanlardan “Camry Hybrid” isə 54 min 300 manatdan satışa çıxarılır.
“Toyota”nın tətbiq etdiyi bu texnologiyalar xüsusilə sürücülük təcrübəsi az olan insanlar üçün mühüm üstünlüklər vəd edir. Buraya yeni sürücülük vəsiqəsi alanlar, uzun fasilədən sonra yenidən sükan arxasına keçənlər, şəhər trafikində özünü tam rahat hiss etməyən sürücülər daxildir.
Azərbaycanda da son illər qadın sürücülərin sayı sürətlə artır. Bununla yanaşı, bir çox qadın avtomobildən gündəlik istifadə etmədiyi və ya sürücülük təcrübəsini yeni qazandığı üçün intensiv şəhər hərəkətində əlavə stress yaşayır. Belə hallarda elektron təhlükəsizlik sistemləri mühüm köməkçi rol oynaya bilər. Məsələn, qarşıdakı avtomobil qəfil dayandıqda sistem sürücünü xəbərdar edir, zərurət yaranarsa avtomatik əyləcləyir. Zolaqdan nəzarətsiz çıxma hallarında avtomobili yenidən hərəkət zolağına qaytarmağa kömək edir, kor zonada görünməyən avtomobillər barədə xəbərdarlıq edir, adaptiv kruiz-kontrol isə təhlükəsiz məsafəni avtomatik saxlayır. Psixoloqlar hesab edirlər ki, belə köməkçi texnologiyalar sürücünün özünəinamını artırır, xüsusilə yeni başlayanlarda panika riskini azaldır və qəfil situasiyalarda düzgün qərar vermək üçün əlavə vaxt yaradır.
Əlbəttə, heç bir elektron sistem diqqətli sürücünü əvəz edə bilməz. Lakin müasir avtomobillərin süni intellektlə təchiz olunması insan səhvlərinin yaratdığı riskləri azaltmaq baxımından mühüm addım hesab olunur.
Mütəxəssislərin fikrincə, yaxın illərdə bu cür sistemlər premium avtomobillərlə məhdudlaşmayacaq və daha əlçatan modellərdə də standart avadanlığa çevriləcək. Bu isə həm qadın, həm də kişi sürücülər üçün yolların daha təhlükəsiz olmasına ciddi töhfə verə bilər.(musavat.com)
