Dünyanın dönüşünü dəyişən nəhəng bənd: Çin yeni meqalayihəyə başlayıb
Çin Tibetdə Yarlung Tsangpo çayı üzərində 60 QVt gücündə nəhəng hidroelektrik stansiyanın tikintisinə başlayıb.
Cagdas.az “Medog” adlandırılan layihənin 2033-cü ildə tamamlanması və ildə 300 milyard kilovat-saat elektrik enerjisi istehsal etməsi planlaşdırılır.
Layihənin miqyası yalnız enerji istehsalı baxımından deyil, bölgənin su təhlükəsizliyi və ekoloji vəziyyətə mümkün təsirləri baxımından da diqqət çəkir.
Hindistan və Banqladeş narahatdır
Yarlung Tsangpo çayı Hindistan ərazisinə daxil olduqdan sonra Brahmaputra adını alaraq Banqladeşə doğru axır. Bu çay hər iki ölkədə kənd təsərrüfatı, içməli su və enerji baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
Hindistan və Banqladeş Çinin çayın yuxarı hissəsində su axınına daha çox nəzarət əldə etməsinin gələcəkdə su ehtiyatlarına təsir göstərə biləcəyindən narahatdır.
Layihənin yerləşdiyi Tibet yaylası isə yüksək seysmik aktivlik və sürüşmə riski ilə seçilir. Ekoloqlar tikinti işlərinin nadir canlıların məskunlaşdığı ərazilərə və həssas ekosistemlərə təsir göstərə biləcəyini bildirirlər.
Nəhəng bənd Yerin dönüşünə necə təsir edir?
Çinin daha əvvəl inşa etdiyi 22,5 QVt gücündə “Üç Dərə” su anbarı ilə bağlı aparılan elmi hesablamalar böyük su kütləsinin Yer üzərində kütlə paylanmasına təsir göstərə bildiyini ortaya qoyub.
Hesablamalara əsasən, həmin su anbarında toplanan milyardlarla ton su sutkanın uzunluğunu təxminən 0,06 mikrosaniyə artırıb və Yerin fırlanma oxunun mövqeyini təxminən 2 santimetr dəyişdirib.
Lakin bu təsirin gündəlik həyat üçün praktiki əhəmiyyəti yoxdur. “Medog” layihəsinin “Üç Dərə”dən daha böyük gücə malik olmasına baxmayaraq, onun Yerin fırlanmasına dəqiq təsiri ilə bağlı açıq və yekun elmi hesablamalar hələ kifayət qədər deyil. Mütəxəssislər belə təsirlərin mikrosaniyənin çox kiçik hissələri səviyyəsində olduğunu vurğulayırlar.
Çin bununla yanaşı günəş enerjisi sahəsində də böyük layihələr həyata keçirir. Ölkədə fotovoltaik panelləri və günəş istilik texnologiyasını birləşdirən iri hibrid stansiya istifadəyə verilib. Sistem günəş batdıqdan sonra belə 8 saata qədər elektrik enerjisi istehsal edə bilir./Musavat.com/
