Qərb kəşfiyyat dairələrindən sızan son məlumatlar Moskvanın Tehrana logistik hərbi yardımlarını intensivləşdirdiyini üzə çıxarıb. Nüfuzlu xarici medianın məxfi hesabatlara istinadən yaydığı xəbərlərdə vurğulanır ki, ABŞ və Təl-Əvivin həyata keçirdiyi əməliyyatlardan sonra zəifləyən İran ordusunun arsenalı məhz şimal qonşusunun birbaşa dəstəyi ilə bərpa olunur.
Əsasən PUA ehtiyat hissələri, yüksək dağıdıcı gücə malik partlayıcılar və fərqli döyüş təchizatlarından ibarət olan bu karvanlar kənar donanmaların müdaxilə edə bilmədiyi qapalı su məkanı – Xəzər hövzəsi üzərindən daşınır. Gəmilərin təhlükəsiz marşrut kimi məhz bu dənizi seçməsi prosesin iştirakçısı olmayan digər sahilyanı dövlətlər üçün müəyyən suallar yaradır. Xatırladaq ki, yaz aylarında xarici qüvvələrin İran sahillərindəki liman infrastrukturunu hədəf almasına rəğmən logistik tranzit fəaliyyətini bərpa edib. Bəs bu geosiyasi gərginlik fonunda hərbi yüklərin bizim ərazi sularımızda vurulma riski varmı və Azərbaycan sektorunu nələr gözləyir?
Çağdaş.Az-ın xəbərinə görə, məsələ ilə bağlı Nocomment.az-a danışan siyasi şərhçi Heydər Oğuz qeyd edib ki, regiondakı mövcud qütbləşmə dəniz təhlükəsizliyi arxitekturasına ciddi təsir göstərir:
“Şimal və Cənub qonşularımız arasında hərbi tərəfdaşlıq fərqli müstəviyə keçid alıb. Əgər yaxın keçmişdə Tehran şimala zərbə PUA-ları ixrac edirdisə, indi ssenari tamamilə dəyişib və Rusiya zədələnmiş İran hərbi maşınını yenidən ayağa qaldırmaq üçün aktiv donor rolunu öz üzərinə götürüb. Tranzit üçün seçilən qapalı hövzə Qərb koalisiyasının dəniz qüvvələri üçün əlçatmaz olsa da, bu proses öz-özlüyündə münaqişə qığılcımlarının Xəzərə daşınması deməkdir.”
Onun sözlərinə görə, yaranmış vəziyyət Azərbaycanın milli təhlükəsizlik maraqları baxımından çox həssasdır və hərbi eskalasiya ehtimalları düzgün hesablanmalıdır:
“Ölkəmizin akvatoriyasında hərəkət edən logistik gəmilərə birbaşa xarici hərbi zərbə endirilməsi ehtimalı olduqca aşağıdır, çünki üçüncü qüvvələr Bakı ilə münasibətləri gərginləşdirməkdən və beynəlxalq hüququ kobud şəkildə pozmaqdan çəkinərlər. Lakin limanların hədəf alınması təcrübəsi sübut edir ki, hərbi yüklər boşaldılma məntəqələrində və ya qarşı tərəfin sahil xəttində tam hücum riski altındadır. Bizim üçün əsas təhdid bu hərbi manevrlərin yarada biləcəyi yan təsirlər – dəniz ticarət yollarının hərəkət qabiliyyətinin məhdudlaşması və istənilən fors-major insident zamanı yaranacaq ağır ekoloji fəlakətlərlə bağlıdır. Buna görə də Azərbaycan öz dəniz sərhədlərinin monitorinqini daha da gücləndirməli, qonşuların hərbi avantüralarından uzaq durmaq siyasətini qətiyyətlə davam etdirməlidir.”
